Dhamma Thai-English

 

ธรรมคุ้มครองโลก 2 Lokapala-dhamma: virtues that protect the world 
1. หิริ Hiri: moral shame; conscience 
2. โอตตัปปะ Ottappa: moral dread 
 
ธรรมทำให้งาม Sobhanakarana-dhamma: gracing virtues 
1. ขันติ Khanti: patience: forbearance; tolerance 
2. โสรัจจะ Soracca: modesty; meekness 
 
อริยสัจจ์ 4 : The Four Noble Truths 
1. ทุกข์ Dukkha: suffering; unsatisiactoriness 
2. ทุกขสมุทัย Dukkha-samudaya: the cause of suffering; origin of suffering 
3. ทุกขนิโรธ Dukkha-nirodha: the cessation of suffering; extinction of suffering 
4. ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา Dukkha-nirodha-gamini patipada : the path leading to the cessation of suffering 
 
กิจในอริยสัจจ์ 4 functions concerning the Four Noble Truths 
1. suffering is to be comprehended 
2. the cause of suffering is to be eradicated 
3. the cessation of suffering is to be realized 
4. the path is to be followed or developed 
 
ไตรลักษณ์ the Three Characteristics 
1. อนิจจตา Aniccata: impermanence; transiency 
2. ทุกขตา Dukkhata: state of suffering or being oppressed 
3. อนัตตตา Anattata: soullessness; state of being not self 
 
พุทธจริยา 3 the Buddha?s conduct, functions or services 
1. โลกัตถจริยา Lokattha-cariya: conduct for the well-being of the world 
2. ญาตัตถจริยา Natattha-cariya: conduct for the benefit of his relatives 
3. พุทธัตถจริยา Buddhattha-cariya: beneficial conduct as functions of the Buddha
 
พุทธโอวาท 3 Buddha-ovada: the Tree Admonitions or Exhortations of the Buddha 
1. สพฺพปาปสฺส อกรณํ not to do any evil 
2. กุสลสฺสูปสมฺปทา to do good; to cultivate good 
3. สจิตฺตปริโยทปนํ to purify the mind 
 
ไตรสิกขา Sikkha: the Threefold Learning; the Threefold Training 
1. อธิสีลสิกขา Adhisila-sikkha: training in higher morality 
2. อธิจิตตสิกขา Adhicitta-sikkha: training in higher mentality 
3. อธิปัญญาสิกขา Adhipanna-sikkha: training in higher wisdom 
เรียกง่ายๆว่า ศีล สมาธิ ปัญญา Morality, concentration, wisdom 
 
พระรัตนตรัย Ratanattaya: the Triple Gem; Three Jewels 
1. พระพุทธเจ้า Buddha: the Buddha; the Enlightened One 
2. พระธรรม Dhamma: the Dhamma; Dharma; the Doctrine 
3. พระสงฆ์ Sangha: the Sangha; the Order 
 
ฆราวาสธรรม 4 Gharavasa-dhamma: virtues for a good household life; virtues for lay people 
1. สัจจะ Sacca: truth and honesty 
2. ทมะ Dama: taming and training oneself; adjustment; self-development 
3. ขันติ Khanti: tolerance; forbearance; perseverance 
4. จาคะ Caga: liberality; generosity 
 
ทิฏฐธัมมิกัตถสังวัตตนิกธรรม 4 virtues conducive to benefits in the present; virtues leading to temporal welfare 
1. อุฏฐานสัมปทา to be endowed with energy and industry; achievement of diligence 
2. อารักขสัมปทา to be endowed with watchfulness; achievement of protection 
3. กัลป์ยาณมิตตตา good company; association with good people 
4. สมชีวิตา balanced livelihold; living economically
 
บริษัท 4 the Four Assemblies; companies 
1. ภิกษุบริษัท assembly of monks; Bhikkhus 
2. ภิกษุณีบริษัท assembly of nuns; Bhikkunis 
3. อุบาสกบริษัท assembly of lay-followers 
4. อุบาสิกาบริษัท assembly of female lay-followers 
 
ปาริสุทธิศีล 4 morality consisting in purity; morality for purification; morality of pure conduct 
1. ปาฏิโมกขสังวรศีล restraint in accordance with the monastic disciplinary code 
2. อินทรียสังวรศีล restraint of the senses; sense-control 
3. อาชีวปาริสุทธิศีล purity of conduct as regards livelihood 
4. ปัจจัยสันนิสิตศีล pure conduct as regards the necessities of life 
 
พรหมวิหาร 4 holy abidings; sublime states of mind 
1. เมตตา Metta: loving-kindness; friendliness; goodwill 
2. กรุณา Karuna: compassion 
3. มุทิตา Mudita: sympathetic joy; altruistic joy 
4. อุเบกขา Upekkha: equanimity; neutrality; poise 
 
สติปัฏฐาน 4 Satipatthana: foundations of mindfulness 
1. กายานุปัสสนา Kayanupassana: contemplation of the body; mindfulness as regards the body 
2. เวทนานุปัสสนา Vedananupassana: contemplation of feelings; mindfulness as regards feelings 
3. จิตตานุปัสสนา Cittanupassana: contemplation of mind; mindfulness as regards mental conditions 
4. ธัมมานุปัสสนา Dhammanupassana: contemplation of mind-objects; mindfulness as regards ideas 
 
สังคหวัตถุ 4 Sangahavatthu: bases of social solidarity; bases of sympathy; acts of doing favours; principles of service; virtues making for group integration and leadership 
1. ทาน Dana: giving; generosity; charity 
2. ปิยวาจา Piyavaca: kindly speech; convincing speech 
3. อัตถจริยา Atthacariya: useful condect; rendering services; life of service; doing good 
4. สมานัตตตา Samanattata: even and equal treatment; equality consisting in impartiality, participation and behaving oneself property in all circumstances 
 
อิทธิบาท 4 Iddhipada: path of accomplishment; basis for success 
1. ฉันทะ Chanda: will; zeal; aspiration 
2. วิริยะ Viriya: energy; effort; exertion; perseverance 
3. จิตตะ Citta: thoughtfulness; active thought; dedication 
4. วิมังสา Vimamsa: investigation; examination; reasoning; testing 
 
ศีล 5 Panca-sila: the Five Precepts; rules of morality 
1. ปาณาติปาตา เวรมณี Panatipata veramani: to abstain from killing 
2. อทินฺนาทานา เวรมณี Adinnadana: to abstain from stealing 
3. กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี Kamesumicchacara: to abstain from sexual misconduct 
4. มุสาวาทา เวรมณี Musavada: to abstain from false speech 
5. สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา เวรมณี Suramerayamajjapamadatthana: to abstain from intoxicants causing heedlessness 
 
ศีล 8 Attha-sila: the Eight Precepts; training rules 
1. ปาณาติปาตา เวรมณี Panatipata veramani: to abstain from taking life 
2. อทินฺนาทานา เวรมณี Adinnadana: to abstain from taking what is not given 
3. อพฺรหฺมจริยา เวรมณี Abrahmacariya: to abstain from unchastity 
4. มุสาวาทา เวรมณี Musavada: to abstain from false speech 
5. สุราเมรยฯ Suramerayamajjapamadatthana: to abstain from intoxicants causing heedlessness 
6. วิกาลโภชนา เวรมณี Vikalabhojana: to abstain from untimely eating 
7. นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนมาลาคนฺธวิเลปนธารณมณฺฑนวิภูส นฏฺฐานา เวรมณี to abstain from dancing, singing, music and unseemly shows, from wearing garlands, smartening with scents, and embellishment, with unguents 
8. อุจฺจาสยนมหาสยนา เวรมณี Uccasayana-mahasayana: to abstain from the use of high and large luxurious couches 
 
มรรคมีองค์ 8 อัฏฐังคิกมรรค Atthangika-magga: the Noble Eightfold Path 
1. สัมมาทิฏฐิ Sammaditthi: Right View; Right Understanding 
2. สัมมาสังกัปปะ Sammasankappa: Right Thought 
3. สัมมาวาจา Sammavaca: Right Speech 
4. สัมมากัมมันตะ Sammakammanta: Right Action 
5. สัมมาอาชีวะ Samma-ajiva: Right Livelihood 
6. สัมมาวายามะ Sammavayama: Right Effort 
7. สัมมาสติ Sammasati: Right Mindfulness 
8. สัมมาสมาธิ Sammasamadhi: Right Concentration 
 
กุศลกรรมบถ 10 ทางแห่งกุสล ทางทำความดี กรรมดีอันเป็นทางนำไปสู่สุคติ Kusala-kammapatha: wholesome course of action 
ก. กายกรรม 3 bodily action 
1. ปาณาติปาตา เวรมณี abstention from killing 
2. อทินฺนาทานา เวรมณี abstention from taking what is not given 
3. กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี abstention from sexual misconduct 
ข. วจีกรรม 4 verbal action 
4. มุสาวาทา เวรมณี abstention from false speech 
5. ปิสุณาย วาจาย เวรมณี abstention from tale-bearing 
6. ผรุสาย วาจาย เวรมณี abstention from harsh speech 
7. สมฺผปฺปลาปา เวรมณี abstention from vain talk or gossip 
ค. มโนกรรม 3 mental action 
8. อนภิชฺฌา non-convetousness 
9. อพฺยาปาท non-illwill 
10. สมฺมาทิฏฺฐิ right view 
 
ขอขอบพระคุณ
ท่านพระมหาสมพงษ์ วัดเบญจมบพิตร